Schouderpijn kan ontstaan tijdens sporten, werken, slapen of soms zonder duidelijke aanleiding. Bij sommige mensen verdwijnen de klachten vanzelf, terwijl anderen weken of maanden last blijven houden. De oorzaak hoeft bovendien niet altijd uitsluitend in het schoudergewricht zelf te liggen. Ook de nek, bovenrug, het schouderblad en de manier waarop de arm wordt belast kunnen een rol spelen.

Waarom schouderpijn soms niet vanzelf overgaat

Je gebruikt je schouders vrijwel de hele dag. Aankleden, autorijden, werken achter een computer, tillen, sporten en zelfs slapen vragen allemaal iets van het schoudergebied.

Wanneer de schouder pijn doet, merk je daarom vaak snel hoeveel invloed dit heeft op je dagelijkse leven. Een jas aantrekken kan lastig worden, iets uit een keukenkastje pakken doet pijn en op de aangedane schouder liggen kan de nachtrust verstoren.

Bij sommige mensen ontstaat schouderpijn plotseling, bijvoorbeeld tijdens sporten of na een val. Bij anderen ontwikkelen de klachten zich langzaam.

Mogelijke factoren zijn onder andere:

• een plotselinge of langdurige overbelasting
• veel boven het hoofd werken of sporten
• herhaald tillen of duwen
• een verandering in trainingsbelasting
• verminderde belastbaarheid van spieren of pezen
• een val of ander trauma
• langdurig dezelfde werkhouding
• klachten vanuit de nek
• leeftijdsgerelateerde veranderingen van pezen of gewrichten
• onvoldoende herstel tussen belastende activiteiten

Waar kun je schouderpijn voelen?

Schouderklachten kunnen zich op verschillende manieren presenteren.

De pijn kan worden gevoeld:

• aan de voorkant van de schouder
• aan de buitenzijde van de bovenarm
• boven op de schouder
• rondom het schouderblad
• tussen het schouderblad en de wervelkolom
• vanuit de nek richting de schouder
• tijdens het heffen van de arm
• tijdens draaien van de arm
• tijdens kracht zetten
• wanneer je op de schouder ligt

Sommige mensen ervaren vooral een zeurende pijn. Bij anderen is de pijn scherp of stekend tijdens bepaalde bewegingen.

Ook nachtelijke schouderpijn komt regelmatig voor. Je kunt bijvoorbeeld wakker worden wanneer je op de aangedane zijde ligt of wanneer je de arm tijdens het slapen boven het hoofd legt.

Welke oorzaken van schouderpijn komen vaak voor?

Schouderpijn is geen diagnose op zichzelf. Er zijn verschillende aandoeningen en functionele problemen die vergelijkbare klachten kunnen veroorzaken.

Subacromiale schouderklachten

Een veelvoorkomend klachtenbeeld is pijn tijdens het zijwaarts of voorwaarts heffen van de arm.

Onder de term subacromiaal pijnsyndroom, vaak afgekort tot SAPS, vallen verschillende problemen rond onder andere de rotator-cuffpezen en slijmbeurs.

Kenmerkend kan zijn:

• pijn tijdens het heffen van de arm
• pijn bij bovenhandse bewegingen
• pijn bij sporten
• pijn bij aantrekken van een jas
• pijn tijdens kracht zetten
• nachtelijke schouderpijn

Rotator-cuffklachten

De rotator cuff bestaat uit verschillende spieren en pezen die rondom het schoudergewricht liggen. Samen helpen deze structuren bij het bewegen en stabiliseren van de bovenarm.

Deze pezen kunnen gevoelig worden door bijvoorbeeld belasting, sport, herhaald bovenhands bewegen of leeftijdsgerelateerde veranderingen.

Pijn ontstaat vaak bij:

• zijwaarts heffen van de arm
• iets boven het hoofd pakken
• gooien
• fitness
• tennis of padel
• zwemmen
• slapen op de schouder

Een afwijking op een echo betekent overigens niet automatisch dat deze ook de volledige verklaring voor de pijn is. Lichamelijk onderzoek en het klachtenverhaal blijven daarom belangrijk.

Slijmbeursirritatie of bursitis

Rond het schoudergewricht bevinden zich slijmbeurzen die ervoor zorgen dat verschillende structuren soepel langs elkaar kunnen bewegen.

Een geïrriteerde slijmbeurs kan pijn geven rond de buitenzijde van de schouder en bovenarm. De pijn kan toenemen tijdens heffen van de arm of liggen op de aangedane zijde.

Omdat slijmbeurs-, pees- en andere subacromiale klachten sterk op elkaar kunnen lijken, is het niet altijd mogelijk om alleen op basis van de plaats van de pijn vast te stellen welke structuur betrokken is.

Frozen shoulder

Bij een frozen shoulder wordt de schouder niet alleen pijnlijk, maar raakt het gewricht geleidelijk steeds stijver.

Bewegingen zoals:

• de arm boven het hoofd brengen
• de hand achter de rug plaatsen
• een jas aantrekken
• haren verzorgen
• iets van een hoge plank pakken

kunnen steeds moeilijker worden.

Een belangrijk verschil met veel andere schouderklachten is dat bij een frozen shoulder zowel actieve als passieve bewegingen duidelijk beperkt kunnen zijn.

Een frozen shoulder kan langdurig aanwezig blijven en kent meestal verschillende fases.

Artrose van de schouder

Bij artrose verandert het kraakbeen en het gewricht geleidelijk. Dit kan leiden tot pijn, stijfheid en bewegingsverlies.

Artrose van het eigenlijke schoudergewricht komt minder vaak voor dan artrose van bijvoorbeeld knie of heup, maar kan wel degelijk schouderklachten veroorzaken.

De kans hierop neemt toe met de leeftijd.

Het AC-gewricht

Boven op de schouder bevindt zich het acromioclaviculaire gewricht, oftewel het AC-gewricht.

Klachten van dit kleine gewricht geven vaak pijn boven op de schouder. Bewegingen waarbij de arm voor het lichaam langs wordt gebracht, drukken of zwaar tillen kunnen gevoelig zijn.

Dit kan bijvoorbeeld voorkomen na een eerdere val op de schouder of door degeneratieve veranderingen.

Kan schouderpijn vanuit de nek komen?

Ja. Niet alle pijn die je in de schouder voelt, wordt daadwerkelijk veroorzaakt door een structuur in de schouder.

Zenuwen die naar de arm en schouder lopen, komen vanuit de nek. Problemen in de nekregio kunnen daarom pijn geven rondom de schouder, het schouderblad of verder richting de arm.

Bij schouderpijn kijken we daarom ook naar symptomen zoals:

• gelijktijdige nekpijn
• pijn bij bewegen van de nek
• tintelingen in de arm of hand
• een doof gevoel
• uitstralende pijn
• krachtsverlies
• pijn rond het schouderblad

Ook de NHG-richtlijn noemt nekklachten met bijkomende schouderklachten als een aparte categorie binnen het onderzoek naar schouderpijn.

Waarom kijken wij bij schouderpijn ook naar het schouderblad en de bovenrug?

Om je arm volledig boven het hoofd te bewegen, is niet alleen beweging van de bovenarm in het schoudergewricht nodig.

Ook het schouderblad moet meebewegen en de borstwervelkolom en ribbenkast leveren een bijdrage aan een normale bovenhandse beweging.

Wanneer één gedeelte relatief minder beweegt, kan iemand een beweging op een andere plek proberen op te vangen.

Dat betekent niet dat een stijve bovenrug automatisch de oorzaak is van schouderpijn. Wel kan de manier waarop de nek, bovenrug, ribbenkast, het schouderblad en de arm samenwerken relevant zijn.

Daarom kijken we bij OsteoHolland niet alleen naar de plaats waar je de pijn voelt.

Wat onderzoekt een osteopaat bij schouderpijn?

Een eerste afspraak begint met een uitgebreid vraaggesprek.

We willen bijvoorbeeld weten:

• wanneer de schouderpijn is begonnen
• of er sprake is geweest van een val of ander trauma
• waar de pijn precies wordt gevoeld
• welke bewegingen de pijn veroorzaken
• of de pijn uitstraalt
• of je 's nachts wakker wordt van de schouder
• welke sport je beoefent
• wat voor werk je doet
• of er tegelijkertijd nekklachten zijn
• of je tintelingen of gevoelsveranderingen ervaart
• of er sprake is van krachtsverlies
• welke behandelingen je eventueel al hebt gehad

Daarna volgt lichamelijk onderzoek.

Afhankelijk van het klachtenbeeld kan de osteopaat onder andere kijken naar:

• actieve beweging van de schouder
• passieve beweging van het schoudergewricht
• kracht van verschillende spieren
• functie van de rotator cuff
• positie en beweging van het schouderblad
• beweeglijkheid van de nek
• beweeglijkheid van de bovenrug
• ribben en borstkas
• elleboog en arm
• neurologische functie indien daarvoor aanleiding bestaat

Niet iedere patiënt krijgt dus exact hetzelfde onderzoek. De bevindingen tijdens de intake bepalen welke testen relevant zijn.

Waarom onderzoekt een osteopaat meer dan alleen de schouder?

De plaats waar iemand pijn voelt, vertelt niet automatisch welke factoren de klacht veroorzaken of in stand houden.

Een schouder kan bijvoorbeeld pijnlijk zijn door lokale overbelasting. Tegelijkertijd kan iemand door een stijve bovenrug, pijnlijke nek of veranderde beweging van het schouderblad de arm anders gaan gebruiken.

Ook sport, werk, slaap, herstel en trainingsbelasting kunnen relevant zijn.

Bij OsteoHolland proberen we daarom antwoord te krijgen op vragen zoals:

• Waar wordt de pijn daadwerkelijk door opgewekt?
• Welke bewegingen zijn beperkt?
• Kan de schouder voldoende kracht leveren?
• Beweegt het schouderblad goed mee?
• Is de nek mogelijk bij de klacht betrokken?
• Zijn er compensaties ontstaan?
• Is er sprake van overbelasting?
• Zijn er signalen waarvoor aanvullend medisch onderzoek nodig is?

Het doel is niet om bij iedereen zoveel mogelijk afwijkingen te vinden, maar om te bepalen welke bevindingen daadwerkelijk relevant lijken voor de klacht.

Hoe kan een osteopaat schouderklachten behandelen?

Welke behandeling wordt gekozen, hangt af van de oorzaak, het onderzoek en de belastbaarheid van de patiënt.

Wanneer daar tijdens het onderzoek aanleiding voor is, kan een osteopathische behandeling bijvoorbeeld gericht zijn op het verbeteren van de beweeglijkheid van:

• het schoudergewricht
• het schouderblad
• de nek
• de borstwervelkolom
• de ribbenkast
• omliggende spieren en bindweefsel

Hiervoor kunnen verschillende manuele technieken worden gebruikt, waaronder mobilisaties en technieken gericht op spieren en bindweefsel.

Daarnaast bespreken we vaak welke bewegingen of activiteiten de schouder op dat moment te zwaar belasten en hoe deze belasting geleidelijk kan worden opgebouwd.

Moet je rust houden bij schouderpijn?

Volledige rust is bij de meeste niet-traumatische schouderklachten meestal niet noodzakelijk.

Het is vaak verstandiger om te blijven bewegen binnen wat haalbaar is en tijdelijk activiteiten aan te passen die de klachten duidelijk verergeren.

De NHG adviseert bij veel schouderklachten om dagelijkse bezigheden zo veel mogelijk voort te zetten en bewegingen die de pijn sterk provoceren tijdelijk te verminderen. Daarna kan de belasting geleidelijk worden uitgebreid.

Dat betekent bijvoorbeeld dat je niet automatisch maanden hoeft te stoppen met sporten.

Wel kan het verstandig zijn tijdelijk:

• minder zwaar te trainen
• het aantal herhalingen te verminderen
• pijnlijke bovenhandse oefeningen aan te passen
• voldoende hersteltijd te nemen
• bewegingen geleidelijk weer op te bouwen

Welke belasting geschikt is, verschilt per klacht.

Wat kun je zelf doen bij schouderpijn?

Blijf binnen je mogelijkheden bewegen

Probeer de schouder niet volledig stil te houden tenzij hiervoor een medische reden bestaat. Rustige beweging helpt om functie en vertrouwen in de arm te behouden.

Pas tijdelijk de belasting aan

Als één specifieke sportoefening of beweging de pijn iedere keer sterk verergert, kan tijdelijk aanpassen verstandiger zijn dan steeds door de pijn heen trainen.

Kijk naar je trainingsbelasting

Schouderklachten ontstaan regelmatig nadat belasting sneller is toegenomen dan het lichaam aankan.

Denk bijvoorbeeld aan:

• meer trainen dan normaal
• opnieuw beginnen na een langere pauze
• veel bankdrukken of shoulder presses
• een nieuwe sport
• meer zwemmen
• intensief tennis of padel
• veel bovenhands werk

Wissel je houding af

Er bestaat niet één perfecte houding die schouderklachten voorkomt. Urenlang in dezelfde positie blijven zitten of werken kan echter wel belastend worden.

Wissel daarom regelmatig van positie en beweeg gedurende de dag.

Bouw kracht geleidelijk op

Een sterke schouder en bovenrug kunnen belasting beter opvangen. Gerichte oefentherapie kan daarom een belangrijk onderdeel van herstel zijn.

Wanneer je niet weet welke oefeningen geschikt zijn, kan een fysiotherapeut, oefentherapeut of andere deskundige hierbij helpen.

Wanneer moet schouderpijn medisch worden beoordeeld?

Niet iedere schouderklacht is geschikt om direct osteopathisch te behandelen.

Neem contact op met een huisarts of andere medische zorgverlener wanneer bijvoorbeeld:

• de klachten zijn ontstaan na een ernstig ongeval
• de schouder zichtbaar uit de kom lijkt te staan
• je na een trauma plotseling nauwelijks meer kracht hebt
• je arm of hand steeds zwakker wordt
• je toenemend gevoelsverlies ervaart
• de schouder opvallend rood, warm of gezwollen is
• je koorts hebt en tegelijkertijd ernstige schouderpijn
• de pijn zonder duidelijke reden steeds verder toeneemt
• je je algemeen ziek voelt
• je onverklaarbaar gewicht verliest
• schouder- of armpijn samengaat met pijn op de borst, benauwdheid, zweten of misselijkheid

Bij plotselinge pijn op de borst of ernstige benauwdheid moet direct medische hulp worden ingeschakeld.

Een osteopaat hoort tijdens de intake en het onderzoek eveneens te beoordelen of het klachtenbeeld past bij een musculoskeletale klacht of dat aanvullend medisch onderzoek nodig is.

Is een echo of MRI nodig bij schouderpijn?

Niet automatisch.

Veel schouderklachten kunnen in eerste instantie worden beoordeeld aan de hand van het klachtenverhaal en lichamelijk onderzoek.

Beeldvorming wordt vooral relevant wanneer er aanwijzingen zijn voor een specifieke aandoening, na ernstig trauma of wanneer klachten ondanks een passende conservatieve behandeling langdurig blijven bestaan.

De NHG adviseert bijvoorbeeld om beeldvormend onderzoek te overwegen wanneer ernstige schouderklachten na ongeveer drie maanden ondanks conservatieve behandeling onvoldoende zijn verbeterd.

Hoe lang kan schouderpijn duren?

Het herstel verschilt sterk per persoon en per aandoening.

Sommige lichte overbelastingsklachten verminderen binnen enkele weken. Andere schouderklachten kunnen meerdere maanden aanhouden.

Volgens gegevens uit de Nederlandse huisartsenpraktijk is na zes weken ongeveer 30% van de patiënten hersteld, na zes maanden ongeveer 50% en na twaalf maanden ongeveer 60%. Dat onderstreept dat schouderklachten bij een deel van de patiënten behoorlijk hardnekkig kunnen zijn.

Langdurige pijn betekent niet automatisch dat er ernstige schade aanwezig is. Wel is het verstandig om aanhoudende klachten te laten beoordelen, zeker wanneer bewegen, slapen, sporten of werken steeds moeilijker wordt.

Wat kun je verwachten tijdens een consult bij OsteoHolland?

Bij OsteoHolland kijken we bij schouderpijn eerst naar jouw specifieke klachtenbeeld.

We onderzoeken de schouder zelf, maar wanneer dat relevant is ook de nek, bovenrug, ribbenkast en de manier waarop het schouderblad en de arm bewegen.

Op basis daarvan bespreken we:

• welke bevindingen relevant lijken
• welke behandeling passend is
• wat je zelf kunt doen
• hoe je belasting kunt opbouwen
• of oefeningen kunnen helpen
• wanneer evaluatie nodig is
• of aanvullend onderzoek of een andere zorgverlener verstandiger is

De behandeling wordt dus niet alleen bepaald door de naam van een klacht, maar door jouw individuele situatie.

Veelgestelde vragen over schouderpijn

Kan schouderpijn vanuit mijn nek komen?

Ja. Nekklachten kunnen pijn veroorzaken die rond de schouder, het schouderblad of de arm wordt gevoeld. Daarom kan onderzoek van de nek relevant zijn bij schouderpijn, vooral bij uitstraling, tintelingen of gelijktijdige nekklachten.

Waarom doet mijn schouder vooral 's nachts pijn?

Nachtelijke schouderpijn kan bij verschillende schouderaandoeningen voorkomen. Liggen op de aangedane zijde kan gevoelige structuren extra belasten. Ook de positie van de arm tijdens het slapen kan invloed hebben. Aanhoudende of ernstige nachtelijke pijn verdient nader onderzoek.

Is pijn bij het heffen van mijn arm een slijmbeursontsteking?

Niet noodzakelijk. Pijn bij het heffen van de arm kan voorkomen bij verschillende subacromiale schouderklachten, waaronder klachten van pezen en slijmbeurs. Alleen de plaats of beweging waarmee pijn optreedt, is meestal onvoldoende om precies vast te stellen welke structuur de klachten veroorzaakt.

Kan ik blijven sporten met schouderpijn?

Dat hangt af van de oorzaak en ernst van de klacht. Volledig stoppen is lang niet altijd nodig. Vaak kan de trainingsbelasting tijdelijk worden aangepast en vervolgens geleidelijk worden opgebouwd. Bij fors krachtsverlies, een recent trauma of hevige pijn is eerst onderzoek verstandig.

Kan een osteopaat helpen bij schouderpijn?

Een osteopaat kan het bewegingsapparaat onderzoeken en beoordelen welke factoren mogelijk samenhangen met de schouderklacht. Wanneer daar aanleiding voor is, kan manuele behandeling worden ingezet om beweeglijkheid en functie te ondersteunen.

Of osteopathie passend is, hangt af van de oorzaak. Soms zijn oefeningen, fysiotherapie of medische beoordeling belangrijker of aanvullend nodig.

Blijf niet onnodig rondlopen met schouderpijn

Een pijnlijke schouder kan veel invloed hebben op sporten, werken, slapen en dagelijkse activiteiten. Wanneer de klachten niet vanzelf verminderen of steeds terugkomen, kan onderzoek helpen om beter te begrijpen welke factoren een rol spelen.

Bij OsteoHolland kijken we niet alleen naar de pijnlijke schouder, maar ook naar de beweging van het schouderblad, de nek, bovenrug en andere relevante lichaamsregio's.

Zo proberen we te bepalen waarom een bepaalde beweging pijn doet en welke aanpak het beste past bij jouw klachten.