Lage rugpijn bij lang staan
Kun je prima lopen of zitten, maar ontstaat er na twintig minuten, een uur of een lange werkdag steeds meer pijn in je onderrug? Lage rugpijn tijdens langdurig staan komt regelmatig voor. Sommige mensen ervaren vooral een zeurende pijn midden in de onderrug. Bij anderen zit de pijn meer aan één zijde, rond het bekken of boven de billen. Opvallend is vaak dat de klachten afnemen wanneer iemand gaat zitten, lopen of van houding verandert. Dat geeft al belangrijke informatie. Langdurig staan vraagt namelijk iets anders van het lichaam dan bewegen. Verschillende spieren moeten langdurig relatief statisch werken om het lichaam rechtop te houden. Wanneer de belasting groter wordt dan wat bepaalde structuren op dat moment aankunnen, kunnen klachten ontstaan.
Waarom kan lang staan lage rugpijn veroorzaken?
Tijdens staan moet je lichaam voortdurend kleine correcties maken. Je onderrug, bekken, heupen, benen en buikspieren werken samen om je lichaam stabiel te houden. Wanneer je langere tijd vrijwel in dezelfde positie blijft staan, neemt de belasting op bepaalde spieren en gewrichten toe. Dit betekent niet automatisch dat er iets beschadigd is. Vaak speelt een combinatie van factoren een rol.
Mogelijke oorzaken van lage rugpijn bij lang staan
1. Langdurige statische belasting
Staan lijkt misschien weinig inspannend, maar bepaalde spieren moeten continu actief blijven. Vooral bij beroepen waarbij iemand lange tijd op dezelfde plek staat kan dit merkbaar worden.
Denk bijvoorbeeld aan:
- zorgverleners
- kappers
- winkelmedewerkers
- horecapersoneel
- beveiligers
- mensen die veel staand werken achter een bureau
De spieren van de onderrug kunnen hierdoor vermoeid raken. Vaak helpt bewegen beter dan volledig stil blijven staan.
2. Verminderde beweeglijkheid van de lage rug
De lumbale wervelkolom bestaat uit vijf grote wervels. Deze moeten tijdens bewegen kunnen buigen, strekken en roteren binnen hun normale bewegingsmogelijkheden. Wanneer bepaalde delen van de onderrug minder goed bewegen, kan de belasting anders worden verdeeld. Andere spieren en gewrichten kunnen daardoor meer werk moeten verrichten. Tijdens langdurig staan kan dit sneller merkbaar worden.
3. Het bekken en de SI-gewrichten
De lage rug staat direct in verbinding met het bekken. Aan beide zijden van het heiligbeen liggen de sacro-iliacale gewrichten, vaak afgekort als SI-gewrichten. Wanneer het gebied rondom het bekken gevoelig of minder beweeglijk is, kan dit samengaan met lage rugklachten.
De pijn wordt dan bijvoorbeeld gevoeld:
- centraal onderin de rug
- aan één zijde
- rond de bil
- vlak boven het bekken
Bij osteopathisch onderzoek wordt daarom vaak niet alleen naar de wervelkolom gekeken.
4. Heupmobiliteit
De heupen spelen een belangrijke rol tijdens staan en lopen. Wanneer de heup minder gemakkelijk beweegt, kan het lichaam beweging compenseren via de lage rug of het bekken. Dit betekent niet dat beperkte heupmobiliteit automatisch de oorzaak van rugpijn is. Het kan wel één van de factoren zijn die tijdens onderzoek wordt meegenomen.
5. Spieren rondom de onderrug
Verschillende spieren kunnen bijdragen aan het klachtenbeeld.
Daaronder vallen onder andere:
- erector spinae
- quadratus lumborum
- multifidi
- gluteale spieren
- psoas major
- buikspieren
Wanneer bepaalde spieren langdurig veel spanning vasthouden of sneller vermoeid raken, kan een zeurend gevoel ontstaan.
6. Veel in dezelfde houding staan
Er bestaat niet één perfecte stahouding. Het lichaam is gemaakt om te bewegen. Langdurig exact dezelfde houding vasthouden kan daarom meer klachten geven dan regelmatig wisselen tussen verschillende houdingen. Een veelvoorkomend voorbeeld is voortdurend op één been leunen. Dat hoeft op zichzelf niet schadelijk te zijn, maar wanneer iemand uren per dag steeds dezelfde positie kiest kan de belasting ongelijk verdeeld worden.
Waarom gaat de pijn soms weg als je gaat lopen?
Tijdens lopen verandert de belasting voortdurend. Je bekken beweegt, de heupen bewegen en spieren spannen afwisselend aan en ontspannen weer. Hierdoor is de belasting dynamischer dan tijdens stilstaan. Daarom ervaren sommige mensen nauwelijks klachten tijdens wandelen, terwijl twintig minuten stil staan wel pijn veroorzaakt. Dit verschil kan tijdens onderzoek belangrijke informatie geven.
Waarom helpt zitten soms direct?
Tijdens zitten verandert de positie van de heupen, het bekken en de lage rug. Ook hoeven bepaalde houdingsspieren minder hard te werken. Wanneer de klachten vooral veroorzaakt worden door langdurige statische belasting kan zitten daardoor snel verlichting geven. Dat betekent echter niet automatisch dat zitten de oplossing is. Veel uren achter elkaar zitten kan op zijn beurt ook klachten veroorzaken. Variatie blijft belangrijk.
Kan een holle rug een rol spelen?
Sommige mensen gaan tijdens langdurig staan steeds verder in een holle positie hangen. Hierdoor kan de onderrug langdurig relatief veel in extensie worden belast. Dat kan bij sommige mensen klachten uitlokken. Maar een holle rug is niet automatisch verkeerd. De natuurlijke kromming van de onderrug verschilt per persoon. Het gaat vooral om de vraag of een bepaalde houding klachten uitlokt en of iemand voldoende kan variëren.
Kan vermoeidheid invloed hebben?
Ja. Aan het einde van een lange dag kunnen spieren minder efficiënt reageren. Wanneer iemand daarnaast weinig heeft bewogen, slecht heeft geslapen of fysiek zwaar werk heeft gedaan, kan de belastbaarheid tijdelijk lager zijn. Daardoor kunnen klachten vooral later op de dag ontstaan.
Wat kun je zelf doen bij rugpijn tijdens staan?
Bij milde klachten kun je een aantal eenvoudige dingen proberen.
Wissel regelmatig van houding
Probeer niet langdurig exact dezelfde positie vast te houden. Verplaats je gewicht regelmatig van links naar rechts en loop tussendoor even.
Blijf bewegen
Een korte wandeling kan soms al helpen om de spanning in de onderrug te verminderen.
Gebruik een kleine verhoging
Wanneer je lang moet staan kan het prettig zijn om afwisselend één voet op een lage verhoging te zetten. Hierdoor verandert de positie van het bekken en de onderrug.
Verminder tijdelijk zware belasting
Wanneer zwaar tillen, lang staan en intensief sporten samenkomen, kan de totale belasting tijdelijk te hoog worden. Een kleine aanpassing kan dan voldoende zijn.
Train je lichaam
Een goede belastbaarheid van romp, heupen en benen kan helpen om langdurig staan beter vol te houden.
Wat onderzoekt een osteopaat bij lage rugpijn tijdens staan?
Bij OsteoHolland kijken we niet alleen naar de plek waar je pijn voelt.
Tijdens het eerste consult wordt besproken:
- wanneer de pijn ontstaat
- hoe lang je kunt staan voordat de klachten beginnen
- wat de pijn vermindert
- of je ook klachten hebt tijdens zitten of lopen
- welk werk je doet
- hoeveel je sport en beweegt
- of er eerdere rug- of bekkenklachten zijn geweest
Daarna volgt lichamelijk onderzoek.
Afhankelijk van de klachten kan onder andere worden gekeken naar:
- mobiliteit van de lage rug
- het bekken
- de SI-gewrichten
- heupmobiliteit
- spieren rond de onderrug en het bekken
- thoracale wervelkolom
- ademhaling en middenrif
- houding tijdens staan
- bewegingspatronen
Hierdoor ontstaat een breder beeld van welke factoren mogelijk bijdragen aan de klacht.
Kan osteopathie helpen bij lage rugpijn tijdens lang staan?
Wanneer de klachten een musculoskeletale oorzaak hebben, kan osteopathische behandeling mogelijk helpen. De behandeling wordt afgestemd op de bevindingen tijdens het onderzoek. Een osteopaat kan bijvoorbeeld werken aan bewegingsbeperkingen in:
- de lage rug
- het bekken
- de heupen
- de thoracale wervelkolom
- omliggende spieren en bindweefsels
Daarnaast wordt gekeken naar hoe verschillende delen van het lichaam samenwerken. Het doel is niet alleen om de pijnlijke plek te behandelen, maar om te onderzoeken welke factoren mogelijk bijdragen aan de overbelasting. Bij sommige mensen speelt bijvoorbeeld vooral de onderrug een rol. Bij anderen ligt een belangrijk deel van de beperking juist rondom het bekken of de heup.
Waarom kijkt een osteopaat verder dan alleen de onderrug?
De onderrug functioneert niet geïsoleerd. Tijdens staan moet het lichaam krachten verdelen vanaf de voeten tot aan de romp. De mobiliteit van de heupen en het bekken kan daardoor invloed hebben op de belasting van de onderrug. Ook de borstkas en het middenrif bewegen tijdens de ademhaling voortdurend mee. Een osteopaat probeert deze verschillende regio's daarom in samenhang te onderzoeken. Dat betekent niet dat iedere klacht ergens anders vandaan komt. Het betekent vooral dat de oorzaak van rugpijn niet altijd precies op de plaats van de pijn hoeft te liggen.
Wanneer kan osteopathie zinvol zijn?
Een osteopathisch onderzoek kan bijvoorbeeld zinvol zijn wanneer:
- je steeds opnieuw lage rugpijn krijgt tijdens lang staan
- de klachten al langere tijd aanwezig zijn
- bewegen beter gaat dan stilstaan
- je ook stijfheid rond heupen of bekken ervaart
- de rug regelmatig gespannen aanvoelt
- je klachten terugkomen ondanks aanpassing van belasting
- er geen duidelijke medische oorzaak is gevonden
Tijdens het consult wordt beoordeeld of osteopathische behandeling passend is.
Wanneer moet je eerst naar de huisarts?
De meeste lage rugklachten zijn niet gevaarlijk. Toch zijn er situaties waarin medische beoordeling belangrijk is.
Neem contact op met een huisarts wanneer lage rugpijn samengaat met bijvoorbeeld:
- problemen met plassen of ontlasting
- gevoelsverlies rond het zitvlak of de geslachtsorganen
- toenemend krachtsverlies in één of beide benen
- koorts
- ernstig ziek gevoel
- onverklaarbaar gewichtsverlies
- hevige pijn na een ongeval
- pijn die voortdurend erger wordt
- ernstige nachtelijke pijn die niet verandert met houding
Ook wanneer je twijfelt over de oorzaak is medische beoordeling verstandig.
Veelgestelde vragen
Waarom krijg ik rugpijn als ik lang stilsta?
Tijdens langdurig staan moeten verschillende spieren continu werken om je lichaam stabiel te houden. Hierdoor kan vermoeidheid of overbelasting ontstaan.
Waarom kan ik wel lopen maar niet lang staan?
Tijdens lopen verandert de belasting voortdurend. Bij stilstaan werken bepaalde spieren langdurig statisch. Daardoor kan staan eerder klachten uitlokken.
Kan mijn bekken lage rugpijn veroorzaken?
Het bekken, sacrum en de lage rug functioneren nauw met elkaar samen. Problemen in deze regio's kunnen daarom tegelijkertijd voorkomen.
Kan osteopathie helpen bij lage rugpijn?
Bij musculoskeletale lage rugklachten kan osteopathische behandeling mogelijk bijdragen aan vermindering van klachten en verbetering van mobiliteit. Het effect hangt af van de oorzaak en de individuele situatie.
Hoeveel behandelingen zijn nodig?
Dat verschilt per persoon. De duur van de klachten, oorzaak, dagelijkse belasting en reactie op behandeling spelen hierbij een rol.
Is lang staan slecht voor je rug?
Niet automatisch. Het lichaam kan prima staan. Langdurig exact dezelfde houding vasthouden kan bij sommige mensen wel klachten uitlokken.


